Giải pháp lưu trữ năng lượng Hệ thống điện mặt trời hoạt động như thế nào vào mùa mưa?

Để hiểu đúng về khả năng vận hành của công nghệ điện mặt trời trong mùa mưa, cần nhìn vào bản chất vật lý của tấm pin quang điện và cách bộ inverter xử lý nguồn sáng thay đổi theo điều kiện mây, mưa và nhiệt độ môi trường.

Ánh sáng khuếch tán – Lý do tấm pin vẫn tạo ra điện ngay cả khi trời nhiều mây

Điện mặt trời không hoạt động dựa trên “độ chói” của mặt trời, mà dựa vào cường độ bức xạ ánh sáng, bao gồm cả ánh sáng trực tiếp và ánh sáng khuếch tán. Khi bầu trời nhiều mây hoặc xuất hiện mưa rào, ánh sáng mặt trời vẫn xuyên qua lớp mây theo dạng phân tán và truyền tới bề mặt tấm pin.

Trong trường hợp này, tấm pin không nhận ánh sáng theo luồng mạnh như ngày nắng gắt, nhưng vẫn nhận đủ quang năng để kích thích các electron bên trong cell silicon. Nhờ đó, quá trình quang điện vẫn diễn ra và hệ thống vẫn tạo ra sản lượng, dù ở mức thấp hơn so với điều kiện bức xạ tiêu chuẩn. Đây là lý do trong mọi báo cáo hiệu suất quốc tế, sản lượng ngày mưa luôn được tính, không bao giờ bằng 0.

Sản lượng 10–30%: Con số ổn định mà doanh nghiệp có thể kỳ vọng trong mùa mưa

Dựa trên dữ liệu mô phỏng PVSyst (phần mềm chuyên dụng để thiết kế, mô phỏng và phân tích hiệu suất của các hệ thống điện mặt trời) và số liệu thực tế tại các dự án GBO Energy vận hành tại Nam Bộ và duyên hải miền Trung, hệ thống điện mặt trời trong những ngày mưa nhẹ hoặc trời âm u thường duy trì được 10–30% sản lượng so với ngày nắng tiêu chuẩn.

Đây là mức sản lượng đủ để giảm tải cho lưới điện EVN, giảm chi phí giờ cao điểm và duy trì tỷ lệ điện tự dùng nội bộ cho doanh nghiệp. Đặc biệt trong ngành sản xuất, nơi phụ tải máy móc luôn ổn định, phần sản lượng này chính là “lớp đệm” giúp doanh nghiệp tránh tăng đột biến hóa đơn tiền điện vào mùa mưa.

Nhiệt độ thấp hơn – Điều kiện lý tưởng giúp tấm pin hoạt động ổn định

Một yếu tố kỹ thuật mà nhiều người chưa biết là hiệu suất của tấm pin phụ thuộc trực tiếp vào nhiệt độ vận hành. Tấm pin càng nóng, hiệu suất càng giảm. Trong những ngày nắng gắt, mặt kính tấm pin có thể vượt 60°C, làm suy giảm hiệu suất từ 10–15%.

Mùa mưa lại mang đến một lợi thế tự nhiên: nhiệt độ môi trường thấp hơn, mưa và gió giúp làm mát bề mặt pin, từ đó giảm tổn hao nhiệt. Trong nhiều trường hợp, tấm pin trong ngày âm u nhưng mát lại duy trì điện áp và dòng điện ổn định hơn so với ngày nắng gay gắt. Do đó, mùa mưa không làm hệ thống yếu đi hoàn toàn, mà thậm chí còn tạo điều kiện cho inverter vận hành trơn tru hơn.

Tự làm sạch bề mặt – Lợi ích bị “bỏ quên” của mùa mưa

Bụi bẩn, tro công nghiệp, cát và muội than là nguyên nhân hàng đầu làm giảm hiệu suất điện mặt trời. Tại nhiều nhà máy, chỉ cần một lớp bụi mỏng cũng có thể làm giảm từ 5–12% sản lượng trong vài tuần.

Mưa đóng vai trò giống như “chu kỳ vệ sinh tự nhiên” giúp cuốn sạch bụi bám trên bề mặt kính. Khi lớp bụi được rửa trôi, ánh sáng xuyên qua kính tốt hơn, giảm nguy cơ tạo hotspot và giúp hệ thống đạt hiệu suất cao ngay sau khi kết thúc những đợt mưa lớn. Đây là lý do tại sao, sau nhiều ngày mưa, biểu đồ sản lượng thường bật tăng mạnh vào ngày nắng đầu tiên trở lại.

BESS – Giải pháp bảo đảm vận hành ổn định trong mùa mưa và cả năm

Dù điện mặt trời vẫn tạo ra điện trong mùa mưa, sản lượng thấp sẽ ảnh hưởng đến sự ổn định nếu doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào điện tự dùng. Đây chính là lý do hệ thống lưu trữ năng lượng BESS trở thành “bộ ổn định năng lượng” cho nhà máy.

BESS là hệ thống lưu trữ độc lập, có thể nạp điện từ nhiều nguồn như lưới EVN, máy phát diesel hoặc điện mặt trời khi có sáng. Trong mùa mưa, khi bức xạ giảm, BESS xả điện để bù đắp phần thiếu hụt công suất, đảm bảo dây chuyền sản xuất không bị gián đoạn, thiết bị không bị sụt áp và chi phí giờ cao điểm không bị đội lên.

Ở những khu công nghiệp có tình trạng quá tải cục bộ vào mùa mưa, mô hình Solar + BESS giúp doanh nghiệp duy trì sự chủ động và an toàn trong mọi kịch bản thời tiết.

Kết luận – Mùa mưa chỉ làm giảm sản lượng, không làm hệ thống “ngủ đông”

Hệ thống điện mặt trời vận hành dựa trên ánh sáng, không phải dựa vào nắng gắt. Vì vậy, dù thời tiết nhiều mây hay có mưa, hệ thống vẫn tạo ra điện mỗi ngày. Điều quan trọng không phải là tránh mùa mưa, mà là thiết kế hệ thống đúng cách, lựa chọn vật tư đạt chuẩn, xây dựng phương án giám sát – O&M bài bản và cân nhắc giải pháp BESS nếu doanh nghiệp cần sự ổn định cao trong suốt năm.

Điện mặt trời là một công nghệ bền vững, và khi được thiết kế chuẩn kỹ thuật, nó sẽ hoạt động hiệu quả trong cả bốn mùa – kể cả mùa mưa.

_________________________________________

GBO - Giải pháp xanh cho cuộc sống bền vững

• Website: https://gbosolar.com
• Fanpage: facebook.com/gboenergy 
• Hotline: 0866 614 966
• Địa chỉ: Tòa Geleximco Southern Star, số 897 Giải Phóng, Phường Giáp Bát, TP Hà Nội